Subotica
– Da li je prenošenjem osnivačkih prava glasila na manjinske nacionalne savete
povećan uticaj političkih partija na rad medija? Ovo pitanje aktuelno je nakon
poslednjih događaja u medijima na mađarskom jeziku. Pre dve sedmice Fondacija
„Panon“ smenila je Rudolfa Mihoka sa mesta direktora ove RTV kuće, zbog
tehničkih propusta, ali mu se pre svega na teret stavlja da je 20. avgusta
prekinuo prenos sa Palića gde je Savez vojvođanskih Mađara proslavljao Dan
Svetog Ištvana (Stefana), mađarski nacionalni praznik. Smena je izvedena uz
pomoć „zlatnog glasa” člana UO Fondacije iz redova Mađarskog nacionalnog veća.
Pre toga, 23. juna, Mađarski nacionalni savet smenio je Čabu Presburgera sa
mesta urednika lista „Mađar so”, dnevnika na mađarskom jeziku.
Smenjeni
Rudolf Mihok u otvorenom pismu, koje je objavio na internet-sajtu „Vajdasag ma”
(Vojvodina danas), tvrdi da su promene u medijima izvedene na zahtev uskog
kruga ljudi iz vrha Saveza vojvođanskih Mađara. Livija Tot, predsednica
Udruženja mađarskih novinara Vojvodine, ocenila je da medijska strategija
Mađarskog nacionalnog saveta, propisivanjem kako bi u nekim situacijama trebalo
izveštavati, pokazuje njihovu želju da se mešaju u uređivačku politiku i u
autonomiju redakcija. U isto vreme, kako su novinske agencije prenele, Savet
Evrope raspravljao je o Medijskoj strategiji Srbije i ocenio, između ostalog,
da nije dobar model finansiranja manjinskih glasila posredstvom nacionalnih
saveta, jer u njima presudan uticaj ostvaruju političke partije pa se tako
posredno ostvaruje i politički uticaj na glasila. Takođe se zagovara
privatizacija svih medija.
–
Jeste, Savet Evrope kritikuje ovaj način upravljanja manjinskim medijima, ali
ne predlaže, a ni oni nisu pronašli bolji model – kaže Čaba Presburger za
„Politiku”.
Ovaj
novinar je zajedno sa još desetak mađarskih intelektualaca nedavno uputio pismo
Predragu Markoviću, ministru kulture i informisanja, u kome predlažu da se
ograniči uticaj nacionalnih saveta kroz uvođenje tripartitnog tela na glasila
(po jedan član iz redakcije, nacionalnog saveta i nevladinog sektora), da se
urednici imenuju uz obavezan pristanak redakcije, te i da se promene u
redakciji koje mogu uticati na uređivačku politiku ne donose suprotno volji
redakcije.
Potpisnici
otvorenog pisma, među kojima su novinari i univerzitetski profesori, ne odriču
se potrebe državne podrške manjinskim medijima, pa čak i u razvoju pluralizma
kojim bi trebalo doprineti profesionalnom i objektivnom informisanju. Zakon o
nacionalnim savetima manjina informisanje je propisao kao jednu od oblasti u
kojima ostvaruju svoja prava. To je bio i osnov po kome su osnivačka prava
glasila na jezicima manjina preneta na manjinske savete, ali je „kasa” ostala
kod države, pa tako svi građani Srbije učestvuju u njihovom finansiranju.
–
Oni bi trebalo da budu javni servis, a ne partijsko glasilo – rekao je Janoš
Hadži, novinar, koji je sa liste DS-a ušao u članstvo Mađarskog nacionalnog
saveta.
Eržebet
Zita Šimon, savetnik za medije u Mađarskom nacionalnom savetu, međutim, u
razgovoru za „Politiku” kaže da ne smatra da su odluke ovog tela
ispolitizovane.
–
Mađarski nacionalni savet nije ništa manje ili više partijsko telo nego što su
to skupštine Republike, Pokrajine ili grada.
Ona
objašnjava da su smene u mađarskim medijima usledile ne zbog nezadovoljstva
uređivačkom politikom već zbog „stručnih propusta”, i da se o tome dugo
raspravljalo na posebnim komisijama, ali ne i na sednicama Mađarskog
nacionalnog saveta.
Autor: Aleksandra Jerkov
