Prorežimski mediji Informer, Srpski telegraf, Alo, Kurir i Večernje novosti, i sa njima povezani portali, tokom deset godina projektnog sufinansiranja dobili su za medijske projekte više od 2,8 miliona evra od lokalnih samouprava, Ministarstva informisanja i Pokrajinskog sekretarijata, pokazuje istraživanje Cenzolovke. Više od polovine iznosa otišlo je iz budžeta Grada Beograda – oko 1,5 miliona evra. Novcem koji je Grad šakom i kapom davao tabloidima, moglo je da se obezbedi 680.000 obroka za korisnike Narodne kuhinje, da se kupi tridesetak sanitetskih vozila, osam mamografa ili izgradi jedan manji vrtić.
Za deceniju projektnog sufinansiranja medija u Srbiji, ovih pet tabloida dobilo je najmanje 337,4 miliona dinara (2,8 miliona evra) preko firmi koje su njihovi izdavači i povezanih firmi.
Najviše je dobio Informer – oko 82 miliona dinara (više od 690.000 €), a potom i Večernje novosti i Radio Novosti, koje su dobile više od 77 miliona dinara (oko 654.000 €). Sledi Alo sa nešto manje od 73 miliona dinara (oko 613.000 €), Kurir i Espreso sa oko 61 milion dinara (514.000 €), dok su Srpski telegraf i portal Republika dobili ukupno oko 44 miliona dinara (370.000 €).
Ovo je, inače, samo deo novca iz javnih budžeta koji je proteklih godina preusmeren u kase državnih tabloida, budući da je reč o medijima u koje se slivaju milioni i preko tendera za oglašavanje.
Od toga je najviše para dodelio Grad Beograd – više od 177 miliona dinara, odnosno oko milion i po evra. Za isti novac mogao je da izgradi jedan manji vrtić, kupi osam mamografa ili finansira skoro 700.000 obroka za socijalno ugrožene korisnike Narodne kuhinje.
Osim Beograda, milionske iznose dodeljivali su i Grad Novi Sad, Pančevo, Šabac, Niš i drugi gradovi i opštine, kao i Ministarstvo informisanja i Pokrajinski sekretarijat za informisanje.
U grafikonu ispod možete videti iz čijih budžeta (levo) je otišlo najviše para ovim tabloidima (desno). Klikom na svaku od veza, videćete i pojedinačne iznose.
Još detaljnije podatke možete videti na sledećem grafikonu: na prvom nivou su navedeni svi davaoci (gradovi, opštine, Pokrajinski sekretarijat i Ministarstvo) i ukupne iznose koji su dodelili tabloidima. Klikom na svako od tih polja dobijate druge nivoe, sa podacima o tome kojim tabloidima i koliko novca je otišlo, a daljim klikom na pojedinačne tabloide dobijate i nazive projekata, novčane iznose za pojedinačne projekte, kao i godine konkursa.
Umesto isključivo u ruke odgovornih medija, koji objavljuju proverene informacije, novac je otišao nacionalnoj propagandnoj mašineriji, medijima koji su godinama najčešći prekršioci kodeksa i koji godinama objavljuju dezinformacije i manipulacije.
Hiljade i hiljade prekršaja i laži
Ovi mediji su tokom poslednjih deset godina zajedno prekršili Kodeks novinara Srbije u više od 28,000 tekstova, kako pokazuju monitorinzi Saveta za štampu. I ovo je konzervativna brojka, budući da se monitorinzi rade za period od nekoliko meseci, a ne tokom cele godine.
Šampion je Alo, koji je prekršio Kodeks u najmanje 7.368 tekstova od 2016. godine do 2025. Za njim sledi Srpski telegraf sa 6.617 tekstova za deset godina, a sličan njemu je Informer sa 6.114 takvih objava. Analitičari Saveta su zabeležili prekršaje Kodeksa i u Kuriru – 5.148 spornih tekstova, i 2.985 tekstova u Večernjim novostima.
Ovo je utoliko problematično što je prvi Pravilnik o sufinansiranju medija, koji je bio na snazi od 2014. do 2024, propisivao da će komisije posebno uzimati u obzir da li su mediju izricane kazne od strane samoregulatornog tela zbog prekršaja kodeksa. Ipak, budući da nisu bile propisane nikakve sankcije ukoliko grad ili opština ipak dodele novac prekršiocima, Pravilnik je bio dovoljno “labav” kako bi sve moglo da prođe.
Ovaj problem primetio je i Savet za štampu – u izveštaju o sufinansiranju medija koji krše kodeks iz 2020. godine. Savet navodi primer Grada Beograda koji je 2019. godine dodelio 5,5 miliona dinara tabloidu Alo, potpuno ignorišući činjenicu da je imao četiri prekršaja kodeksa u postupcima pred Komisijom za žalbe, odnosno četiri izrečene mere.
Da je reč o nekim od najneprofesionalnijih medija u zemlji, potvrđuju i godišnji monitorinzi portala Raskrikavanje. Od 2018. do 2024. godine, novinari Raskrikavanja su na naslovnim stranama ovih pet tabloida pronašli više od 7.300 manipulacija i dezinformacija.
Metodologiju Cenzolovke možete naći ovde.
Izvor: Cenzolovka
