Ljubitelj Vladimira Putina i brzih automobila, Robert Fico, mogao bi ponovo da postane premijer Slovačke nakon parlamentarnih izbora koji su održani u subotu. Ovaj kontroverzni političar je 2018. godine morao da podnese ostavku, nakon što je ubijen Jan Kucijak – novinar koji je istraživao korupciju u zemlji. Kako je Kucijak vodio istrgu upravo o Ficu i njegovim najbližim saradnicima, javnost je tadašnjeg premijera označila kao naručioca ubistva novinara koje je promenilo Slovačku.
Posle vanrednih parlamentarnih izbora u subotu 30. septembra, proruski populista Robert Fico (59) koji se pritajio pet godina, trebalo bi da se vrati na svoju bivšu funkciju premijera Slovačke, ako nađe dovoljno saveznika za formiranje vlade.
Sa 99,98 odsto prebrojanih glasačkih listića, Ficova partija levog centra, Pravac-socijalna demokratija (Smer-SD), osvojila je 22,9 odsto glasova, pobedivši centrističku Progresivnu Slovačku stranku (17,9 odsto).
Ubistvo novinara
Fico je ranije dva puta biran za premijera ove istočnoevropske zemlje od 5,4 miliona stanovnika. Međutim, 2018. je podneo ostavku nakon ubistva istraživačkog novinara Jana Kucijaka i njegove verenice.
Kucijak je ubijen u februaru 2018. godine, zajedno sa verenicom u selu Veljka Mača udaljenom 65 km od glavnog grada Bratislave.
Dvostruko ubistvo izazvalo je ogromne antivladine proteste koji su zahtevali Ficovu ostavku, nakon što je ubijeni novinar otkrio veze između italijanske mafije i njegove stranke Smer-SDD. Kucijakova istraga, koja se fokusirala na Mariju Troskovu, bivšu manekenku koja je postala Ficova pomoćnica, otkrila je veze između italijanskog biznismena, kalabrijske mafije i Troskove, ugrožavajući tako Ficov uži krug.
Biznismen milijarder Marijan Kocner optužen je 2019. da je naručio ubistvo, pre nego što je sledeće godine oslobođen. Međutim, drugi osumnjičeni su osuđeni nakon što su priznali krivicu, uključujući i strelca, bivšeg vojnika koji je osuđen na 23 godine zatvora. Fico je od početka označen kao čovek koji krije političku pozadinu ovog ubistva, ali nikada nije priznao umešanost.
Novinare otvoreno vređao
U vreme ubistva novinara, Fico je već bio poznat po teškim odnosima sa novinarima: više puta je javno opisao slovačke novinare, koji su redovno optuživali njegovu vladu za korupciju, kao „idiotske hijene“ i „prljave anti-slovačke prostitutke“.
Iako je antikorupcijska koalicija preuzela vlast 2020. godine, Fico je uspeo da zadrži svoje mesto u parlamentu nakon ostavke.
Fico sada radije izbegava svaku interakciju sa novinarima. Tokom kampanje, obraćao se svom biračkom telu uglavnom putem video snimaka objavljenih na Fejsbuku, Jutjubu i Telegramu – video snimcima koji su među najpopularnijim u Slovačkoj – uspevajući da uspešno pretvori dezinformacije u sredstvo kampanje.
Slovačku su preplavile dezinformacije uoči parlamentarnih izbora.
Istraživanje koje je 2022. godine sproveo istraživački centar Globsec pokazalo je da je 54% Slovaka podložno lažnim vestima kao što je teorija zavere da svetom upravljaju tajne grupe koje žele da uspostave totalitarni „novi svetski poredak“.
Bodibilding i brzi automobili
Na ulicama glavnog grada Bratislave plakati Ficove stranke obećavaju „stabilnost, red i blagostanje“. U novom svetu koji Fico obećava, migranti i LGBT+ osobe – mete njegovih najsurovijih napada – više nisu dobro došli.
„Sigurno nikada neću biti pristalica da se oni (LGBT+ osobe) mogu venčati, kao što vidimo u drugim zemljama“, rekao je nedavno.
Bio je braku sa advokaticom sa kojom ima sina. Kako javljaju slovački mediji, par je razveden. Političar – koji voli brze automobile, fudbal i bodibilding – otvoreno govori o svom divljenju autoritarnoj vladavini Vladimira Putina, piše slovački sociolog Mihal Vasecka u svojoj knjizi „Fico: opsednut moći“.
Divi se Putinu
Fico je nedavno najavio da neće odobriti hapšenje Putina, koji je predmet međunarodne poternice zbog navodnih ratnih zločina u Ukrajini, ako ikada dođe u Slovačku. On je takođe obećao tokom kampanje da će staviti tačku na vojnu pomoć Slovačke Ukrajini.
Tokom migrantske krize u Evropi 2015. godine, zauzeo je stav protiv migranata, odbijajući da „stvori zasebnu muslimansku zajednicu u Slovačkoj“ i kritikujući evropski program kvota za distribuciju izbeglica.