[box align=’box-left’ id=’6650′]
Otkako je premijer Srbije „prozvao” BIRN zbog pisanja o isušivanju kopa Tamnava „Zapadno polje”, pola Srbije je odjednom počelo da se pita – šta je to BIRN? Reč je o medijskoj organizaciji čiji je engleski akronim BIRN (Balkan Investigative Reporting Network), osnovanoj 2004. godine. Ono što rade može se pratiti na njihovom portalu birn.eu.com a za sebe kažu da se bave „monitoringom i analizom društvenih i političkih procesa, posebno ulogom medija u njima” u devet zemalja našeg regiona. Predmet istraživanja koje objavljuje ova mreža uglavnom je način trošenja novca poreskih obaveznika, klijentelizam u medijima, tranziciona pravda…
Na listi donatora BIRN-a Srbija nalaze se Evropska komisija, Britanska ambasada u Beogradu, američka Nacionalna organizacija za demokratiju (NED), nevladina organizacija IREKS (IREX) i organizacija koja se zove „EU progres”. Bud kojim BIRN raspolaže nije javan, ali novinari koji su učestvovali u obukama koje BIRN organizuje za novinare i medijske radnike stekli su utisak da imnovac ne manjka. Premijer Vučić prvi put je demantovao BIRN kada su, pre nekoliko meseci, objavili nacrt ugovora Vlade Srbije sa „Etihadom”. BIRN je nastavljač medijske organizacije koja je postojala pod nazivom IWPR (Institute for War and Peace
Reporting) sa sedištem u Londonu. Gordana Igrić, jedan od regionalnih menadžera BIRN-a, od 1999. godine do avgusta 2005. godine bila je vođa projekta za Balkan pri pomenutom Institutu za izveštavanje o ratu i miru. Tamo je radila i Dragana Nikolić-Solomon, koja je više godina u Srbiji vodila kancelariju za medije u beogradskoj kancelariji OEBS-a, a Institut je u Srbiji zapamćen najviše zbog objavljivanja teksta kraljevačkog novinara Miroslava Filipovića koji je optužio Vojsku Jugoslavije da je na Kosovu 1999. ubila „najmanje 800 (albanske) dece mlađe od pet godina”, pozivajući se na anonimne oficire JNA (kako je u njegovom tekstu pisalo). Filipović je na vojnom sudu osuđen za klevetu i špijunažu, a pomilovan je posle petooktobarskih promena. Za tvrdnje izrečene u tekstu nije nikada izneo nijedan dokaz ili svedoka pod imenom i prezimenom. Povodom Vučićevog oštrog komentara na pisanje BIRN-a reagovalo je Nezavisno udruženje novinara Srbije koje je istaklo da je reč o „otvorenom pritisku vlasti i ugrožavanju slobode medija”.
Skočili na listi medijskih sloboda
Međunarodna organizacija „Reporteri bez granica” pre dva dana objavila je najnoviji izveštaj o medijskim slobodama u 2014. godini. Srbija se popela za devet mesta u odnosu na prošlu godinu, pa smo se, na listi od 180 država, našli na 54. mestu. U godini kada je vlast optuživana za cenzuru, premijer Vučić za ukidanje autorskih emisija „Utisak nedelje”, „Sarapin problem”, „U centru”, Srbija je, kažu „Reporteri”, medijski slobodnija od tri zemlje Evropske unije – Hrvatske (65. mesto), Grčke (99) i Bugarske (100).
